Thứ Hai, 9 tháng 2, 2015

Tận dụng “rác” nhà bếp làm phân hữu cơ cho vườn rau tại nhà

Việc sử dụng rác thải nhà bếp làm dinh dưỡng cho cây trồng không khó, nhưng vấn đề là các gia đình cần có thói quen tận dụng chúng tạo ra nguồn dinh dưỡng sạch cho cây trồng trong vườn nhà. Sau đâyMini Farm xin chia sẻ kinh nghiệm tận dụng “ RÁC” nhà bếp làm phân hữu cơ cho vườn rau tại nhà ( chú ý: có rất nhiều phương pháp để làm phân hữu cơ nhưng Mini Farm chia sẽ cách làm đơn giản và tiết kiệm thời gian) như sau:
Bước 1: Phân loại rác thải nhà bếp chia làm 2 loại: Vô cơ và hữu cơ
 1)     Vô cơ là những thứ không phân hủy được như túi bóng, hộp sữa…Rác vô cơ chúng ta bỏ đi.
 2)    Hữu cơ là tất cả rác phân hủy được như: Hoa quả dư thừa hoặc hư hỏng, các vỏ như vỏ quả chuối, vỏ cam , rồi xương gà, xương lợn, xương cá…đều là nguồn dinh dưỡng tự nhiên sẵn có trong gia đình. Những loại rác này hoàn toàn có thể chế thành các loại dinh dưởng bón cho cây trồng.
-         Lá, thân, quả và vỏ chuối rất giàu kali và lân là nguồn dinh dưỡng cần thiết cho các loại cây được trồng để lấy hoa và quả.
-         Xương lợn, gà là nguồn lân hữu cơ, còn đạm thì sẵn trong rau quả.
Sau khi phân loại rác xong, bạn có thể chọn 1 trong 2 bước: Bước 2.1 hoặc Bước 2.2   
Bước 2.1 : Ủ phân
Gom và cắt nhỏ tất cả các loại rau quả bị hỏng, thừa, vỏ quả sau khi gọt, các cuống rau, bã cà phê, bã chè và cho vào thùng ủ cùng với xương cá, xương lợn…để ở góc vườn nếu gia đình có vườn rộng. Cứ mỗi ngày bỏ thêm rác rau các loại vào, rồi trộn xáo lên cho lấp rác xuống. Sau 1 tháng thì rác phân hủy nhuyễn đều , không hôi tí nào. Còn sau 3 tháng thì bạn dùng là ổn, bạn đem ra tưới, bón cho cây.
IMG 20140525 085629
Bước 2.2: Vùi vào đất trồng trong chậu
Không cần ngâm ủ mà vùi vào đất trong chậu trồng rau, tránh gốc ra để đừng thối gốc, rác dưới tác động của nắng, độ ẩm, vi sinh mà tự phân hủy. Mùa hè, mùa đông hanh khô thì giúp tránh luôn cả thoát hơi nước, mát đất. ( Áp dụng cho vườn không có mái che, lúc nào cũng tràn ngập ánh nắng, còn nhà có mái che phải làm kỹ hơn trong việc cắt nhỏ, ủ hoai hoai chút)
anh 3

anh 2
Theo bà Nhung, chuyên viên tư vấn nông nghiệp hữu cơ, Trưởng hệ thống Đảm bảo cùng tham gia (PGS) Việt Nam cho biết: nếu làm tốt, khoảng 75% rác thải hộ gia đình có thể thành phân bón hữu cơ hữu ích cho khu vườn hoa và rau trong các hộ gia đình. Quá trình biến chất thải hữu cơ thành phân bón nên được khuyến khích không chỉ vì vấn đề môi trường, mà còn kinh tế và không phải dùng đến hóa chất để nuôi dưỡng cây trồng và rau xanh cho các bữa ăn hằng ngày trong mỗi gia đình.
Các bài viết liên quan: 

Hướng dẫn điều chế thuốc trừ sâu tự nhiên với gừng, ớt, tỏi

Bạn đang trồng rau tại nhà nhưng phát hiện ra cây có hiện tượng sâu bệnh và đang tìm cách để tiêu diệt sâu bệnh mà không cần dùng tới thuốc trừ sâu hóa học. Sau đây, Mini Farm xin chia sẻ kinh nghiệm điều chế thuốc trừ sâu thảo dược từ tỏi,ớt, gừng và rượu.
Các điều chế như sau:
Nguyên liệu:
 +)   1 kg tỏi ( loại nào càng cay càng tốt)
 +)   1 kg ớt
 +)   1 kg gừng
 +)    3 lít rượu
collage photocat Cách thực hiện:
Bước 1: Bạn giã tỏi, ớt, gừng thật nhuyễn.
Bước 2: Ngâm chung 3 kg ( tỏi +ớt+ gừng)  và 03 lít rượu. Ngâm trong thùng kín và không nên để thùng ngâm ở những nơi quá nắng nóng. Thời gian ngâm là 15 ngày, làm cho các chất gây cay có trong nguyên liệu trộn đều vào rượu.Dung dịch này có thể dùng được trong vòng 6 tháng.
Cách sử dụng: 
Bạn có thể sử dụng thuốc thảo mộc tự chế này để phòng trừ sâu khoang, sâu tơ, bọ nhảy…
Mỗi lần phun chỉ cần lấy khoảng 200-300ml hòa cùng 5lit nước rồi phun cho vườn rau. Nếu phun để phòng bệnh khoảng 1 tuần - 10 ngày bạn phun một lần, nếu không khi nào bạn thấy cây có hiện tượng bị sâu bệnh là phun ngay nhé. Khi phun, bạn nhớ phun đều thuốc lên bề mặt lá và phun xuôi theo chiều gió để hạn chế thuốc bay vào mắt gây cay rát cho người phun. Sau khi phun thuốc, mùi của thuốc sẽ xua đuổi côn trùng và cản trở quá trình gây hại của chúng và sâu hại.Thời gian cách ly 3 ngày nhé bạn.
Thuốc là dung dịch thảo mộc nên hầu như không có nguy cơ gây độc, tuy nhiên cũng không nên phun quá đậm đặc vì như vậy sẽ gây lãng phí không cần thiết. Nếu sử dụng thuốc với liều lượng quá đậm đặc thì rất có thể cây sẽ bị cháy, táp lá, nếu lá bị hại nhiều có thể dẫn đến chết cây. Với dung dịch thảo mộc thì khả năng gây ảnh hưởng đến cây phải là rất đậm đặc, vì vậy chỉ nên phun ở liều cao gấp 2-3 lần theo hướng dẫn thì sẽ ít có khả năng gây hại cho cây.
Tỏi và gừng đều có chất tinh dầu tạo mùi cay nồng có tác dụng xua đuổi côn trùng, có thể dùng tươi pha trong nước với tỷ lệ 10 g/lít nước, 2 muỗng dầu và một ít xà bông. Cả tỏi và gừng đều giảm số lá bị thiệt hại do sâu ăn lá, sâu đục bông và sâu đục trái, trong đó tỏi hiệu quả hơn gừng.

Thuốc trừ sâu sinh học Giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững

Thuốc trừ sâu sinh học là những chế phẩm có nguồn gốc sinh học, được làm từ những nguyên liệu rất dễ kiếm như gừng, tỏi, ớt, xả, các loại lá, các chủng nấm vi sinh… có hiệu quả cao trong việc phòngc trừ các loại sâu bệnh nhưng lại rất an toàn với sức khỏe con người và môi trường đất.

Tại sao nên sử dụng thuốc trừ sâu sinh học?
Hiện nay, thuốc trừ sâu có nguồn gốc hóa học được sử dụng ngày càng tràn lan, trở nên mất kiểm soát do tác dụng diệt sâu bọ nhanh. Nhưng cũng vì thế mà chúng có độ độc cao với người và các động vật có ích. Đặc biệt, dư lượng thuốc tồn đọng trong môi trường khó phân hủy, có thể tồn tại trong môi trường rất lâu và có khả năng tích lũy sinh học theo chuỗi thức ăn làm ảnh hưởng đến sức khỏe con người và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, nhất là môi trường đất. 
Trước thực tế đó, thuốc trừ sâu sinh học được nghiên cứu và xem là một giải pháp an toàn có thể thay thế và khắc phục các nhược điểm thuốc trừ sâu hóa học. Trung tâm Thông tin và Ứng dụng tiến bộ KHCN Bình Thuận đã tổ chức nhiều lớp tập huấn cho bà con nông dân tại huyện Bắc Bình, TX. La Gi,… hướng dẫn cách sản xuất và sử dụng các loại thuốc trừ sâu sinh học có nguồn gốc từ các loại thảo mộc và vi sinh như: gừng, tỏi, ớt, nấm xanh…


Nông dân huyện Bắc Bình tham gia buổi tập huấn về thuốc trừ sâu sinh học (tháng 7/2014)


Thuốc trừ sâu sinh học bao gồm các loại chế phẩm có nguồn gốc sinh học có thành phần là các vi sinh vật (nấm, vi khuẩn, virus) và các chất do vi sinh vật tiết ra (thường là các chất kháng sinh), các chất có trong cây cỏ (là chất độc hoặc dầu thực vật). Với các thành phần trên, thuốc trừ sâu sinh học có thể chia thành hai nhóm chính là:
Nhóm thuốc vi sinh: Thành phần giết sâu là các vi sinh vật như nấm, vi khuẩn, virus.
Nhóm thuốc thảo mộc: Thành phần giết sâu là các chất độc có trong cây cỏ hoặc dầu thực vật.
Cách làm rất đơn giản
Người nông dân có thể tự pha chế thuốc trừ sâu sinh học bằng các loại thảo mộc rất thân thiện với cuộc sống hàng ngày như tỏi, ớt, gừng v.v….để phòng trừ một số loại sâu bệnh mang lại hiệu quả kinh tế cao.Sau đây là một số phương pháp sản xuất thuốc trừ sâu sinh học đơn giản:



Nguyên vật liệu – Dụng cụ:
Rây lọc
Dao
Chậu
Chày, cối
Xà phòng bánh. Nếu không có xà phòng bánh dùng cám gạo: hòa với nước, đun sôi, để nguội rồi lọc lấy nước
Dầu hỏa 
Rượu


Cách tiến hành
 
1. Thuốc trừ sâu sinh học từ ớt – tỏi- hành
Nguyên liệu:
1 muỗng ớt đỏ (bột)
1 củ tỏi
1 củ hành
Nước cám gạo nấu chín. Nếu dùng nhiều bà con tăng lượng nguyên liệu.
Cách pha chế phẩm:
Cho ớt bột vào thau hoặc chậu.
Cắt hành và tỏi rồi giã kỹ để tận được hết chiết xuất.
Cho hỗn hợp vào thau và trộn đều với ớt.
Cho thêm nước vừa đủ với nguyên liệu.
Khuấy đều dung dịch này.
Để hỗn hợp trong vòng 1 giờ đồng hồ.
Dùng rây lọc bỏ xác chỉ lấy nước.
Cho thêm nước cám gạo đã nấu chín hòa với dung dịch này.
Khuấy đều rồi đem sử dụng.
Phòng trừ:
Rệp
Sâu đục lá
Sâu đục quả 
Sâu đục chồi
Bọ trĩ
Bọ phấn

2. Thuốc trừ sâu sinh học từ gừng - ớt – tỏi

Nguyên liệu:
25 gr gừng
50 gr tỏi
25 gr ớt
10 ml dầu hỏa
3 lít nước
½ chén nước cám gạo nấu chín
Cách pha chế phẩm:
Cắt tỏi rồi giã kỹ.
Cho dầu hỏa vào tỏi, khuấy đều rồi để qua đêm. 
Giã ớt và gừng cho thật nhuyễn.
Trộn ớt và gừng với nhau rồi dùng một ít nước để hòa hỗn hợp này.
Hòa hỗn hộ ớt và gừng vào tỏi rồi khuấy đều.
Cho nước cám gạo nấu chín vào.
Lọc bỏ xác chỉ lấy nước rồi sử dụng.
Phòng trừ:
Rệp
Sâu đục lá
Sâu đục quả
Sâu đục chồi
Bọ trĩ, bọ phấn
2. Thuốc trừ sâu sinh học từ neem - ớt – mãng cầu
Nguyên liệu:
25 gam quả ớt khô 
100 gam lá mãng cầu 
50 gram trái cây Neem nghiền 
20 ml xà phòng
Cách pha chế phẩm:
Xay ớt khô. 
Ngâm qua đêm trong 100 ml nước. 
Ngâm trái cây Neem đã được nghiền ép qua đêm trong 200 ml nước. 
Ngày hôm sau lọc cả hai chiết xuất trên.
Xay lá mãng cầu.
Thêm 500 ml nước.
Lọc bỏ bã.
Thêm 5-6 lít nước vào hỗn hợp 3 chiết xuất và trộn đều.
Thêm xà phòng vào dung dịch.
Khuấy đều và đem sử dụng.
 
Phòng trừ:
Các loài rệp hại 
Các loài sâu cuốn lá
Rệp vải ốc màu đỏ 
Bọ cánh cứng
 
Cách phun:
Phun trên các bộ phận của cây như thân, cành, lá, hoa quả.
Phun vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối.
Không nên phun vào lúc trời đang nắng hoặc sắp mưa.
Phun 2 lần cách nhau vài ngày.
Người nông dân cần “thân thiện” hơn với cánh đồng
Ưu điểm nổi bật nhất của các chế phẩm vi sinh vật dùng trừ sâu hầu như không độc với người và các sinh vật có ích nên có thể bảo vệ được sự cân bằng sinh học trong tự nhiên (cân bằng giữa thiên địch và sâu hại), ít gây tình trạng bùng phát dịch côn trùng. Bên cạnh đó, thuốc trừ sâu sinh học còn mau phân hủy trong tự nhiên, ít để lại dư lượng độc trên nông sản và có thời gian cách ly ngắn nên rất thích hợp sử dụng cho các nông sản yêu cầu có độ sạch cao như các loại rau, chè…
Có thể nói, các nguyên liệu để làm thuốc sinh học trừ sâu thường có sẵn và rất phổ biến ở mọi nơi, mọi lúc. Chi phí sản xuất khi tự làm thuốc trừ sâu sinh học thấp hơn so với thuốc trừ sâu hóa học, do vậy sẽ tiết kiệm hơn cho người dân mà vẫn mang lại hiệu quả cao. 
Với những lợi ích mang lại, thuốc trừ sâu sinh học sẽ giúp người nông dân “thân thiện” hơn với cánh đồng của mình để có thể thụ hưởng lợi ích kinh tế lâu dài từ chính “người bạn” này.

Ái Trinh (tổng hợp)